Omgevingsvergunning voor kleinhandelsactiviteiten in Vlaanderen

Wil je in Vlaanderen een winkel openen, uitbreiden of je assortiment wijzigen en twijfel je of daarvoor een omgevingsvergunning voor kleinhandelsactiviteiten nodig is? Die vraag stelt zich vaak bij zowel startende handelaars als bestaande handelszaken. Het antwoord is minder eenvoudig dan vaak wordt gedacht: in de praktijk blijkt dat niet alleen de oppervlakte, maar ook uitbreidingen, samenvoegingen en assortimentswijzigingen aanleiding kunnen geven tot vergunningsplicht.

De omgevingsvergunning voor kleinhandelsactiviteiten, ook wel kleinhandelsvergunning genoemd en vroeger bekend als de socio-economische vergunning, vormt sinds 2018 een afzonderlijk luik van de omgevingsvergunning en wordt in de praktijk vaak onderschat.

In dit artikel legt PLANOLOOG uit wanneer een omgevingsvergunning voor kleinhandelsactiviteiten vereist is, welke drempels gelden en hoe de regelgeving verschilt naargelang je een nieuwe handelszaak opstart of een bestaande winkel wijzigt.

Voor starters in de kleinhandel

Start je een nieuwe winkel in Vlaanderen, dan is een eerste vraag vaak eenvoudig maar cruciaal: overschrijdt je netto handelsoppervlakte 400 m²?

Is dat het geval, dan heb je in principe een omgevingsvergunning voor kleinhandelsactiviteiten nodig, ongeacht of het om een nieuwbouw of een bestaand vergund pand gaat. Ook tijdelijke handelsactiviteiten kunnen vergunningsplichtig worden zodra de wettelijke termijnen worden overschreden.

Voor starters is het vooral belangrijk om vooraf na te gaan:

• welke categorie van kleinhandel je effectief zal uitoefenen;

• of het pand stedenbouwkundig geschikt is voor handelsactiviteiten;

• of je aanvraag beperkt blijft tot kleinhandel, dan wel deel uitmaakt van een ruimer omgevingsproject.

Voor bestaande handelszaken

In dossiers die wij begeleiden, stellen wij vast dat vooral assortimentswijzigingen vaak onder de radar blijven, net omdat er geen zichtbare verbouwing aan te pas komt. Bij bestaande winkels ontstaat vergunningsplicht vaak niet door de winkel zelf, maar door latere wijzigingen, zoals:

• uitbreiding van de verkoopruimte;

• samenvoeging van handelspanden;

• wijziging of verruiming van het assortiment.

In de praktijk blijken vooral assortimentswijzigingen en interne herinrichtingen onderschat. Zodra een andere categorie een voldoende groot deel van de verkoopoppervlakte inneemt, kan een nieuwe omgevingsvergunning voor kleinhandelsactiviteiten vereist zijn, zelfs zonder bouwkundige ingrepen.

Tot slot: lokale toetsing is cruciaal

De regelgeving rond kleinhandelsactiviteiten is technisch en laat zich zelden herleiden tot een eenvoudige 'ja-of-neevraag'. De beoordeling gebeurt door de gemeente van vestiging en houdt rekening met de lokale ruimtelijke context, mobiliteit en schaal. Wat op het eerste gezicht een beperkte aanpassing lijkt, kan juridisch toch een vergunningsplichtige wijziging zijn, met risico op vertraging, weigering of handhaving achteraf.

Twijfel je of jouw project, als starter of bestaande handelaar, een omgevingsvergunning voor kleinhandelsactiviteiten vereist? PLANOLOOG analyseert jouw concrete situatie en brengt vooraf duidelijkheid, afgestemd op de geldende Vlaamse regelgeving en de lokale context van jouw gemeente.

Neem gerust contact op voor een vlotte (door)start van jouw handelsproject. PLANOLOOG begeleidt handelsprojecten in steden en gemeenten verspreid over Vlaanderen.